Kortizoli njihet si “hormoni i stresit”, por stresi emocional nuk është arsyeja e vetme pse niveli i tij mund të rritet. Ky hormon prodhohet nga gjëndrat mbiveshkore dhe ndihmon në rregullimin e sheqerit në gjak, presionit të gjakut, inflamacionit dhe reagimit të trupit ndaj rrezikut. Problemi shfaqet kur ai mbetet i lartë për një kohë të gjatë.
Mjekët veçojnë gjashtë faktorë që shpesh anashkalohen:
- Mungesa e gjumit – gjumi i pamjaftueshëm ose i ndërprerë mund ta çrregullojë ritmin natyror të kortizolit.
- Kapërcimi i vakteve – uria e zgjatur dhe rënia e sheqerit në gjak perceptohen nga organizmi si stres.
- Konsumimi i tepërt i kafeinës – shumë kafe, veçanërisht me stomakun bosh, mund ta nxisë përkohësisht sekretimin e kortizolit.
- Stërvitjet tepër intensive – aktiviteti fizik është i dobishëm, por ushtrimet e rënda pa pushim të mjaftueshëm mund ta mbajnë trupin në gjendje stresi.
- Dehidratimi – mungesa e lëngjeve është një formë stresi fizik dhe mund të ndikojë në rritjen e këtij hormoni.
- Sëmundjet ose disa barna – inflamacioni, ethet, shtatzënia dhe përdorimi afatgjatë i barnave kortikosteroide mund të ndikojnë në rezultatet e kortizolit.
Nivelet e larta për një kohë të gjatë mund të shoqërohen me lodhje, ankth, çrregullime të gjumit, shtim në peshë, dobësi muskulore dhe presion të lartë të gjakut. Megjithatë, këto shenja nuk e konfirmojnë vetë problemin; për vlerësim të saktë nevojiten konsultimi me mjekun dhe analizat përkatëse.