Gara globale për inteligjencën artificiale po bëhet gjithnjë e më e fortë. Pas suksesit të DeepSeek, një tjetër startup kinez po tërheq vëmendjen e industrisë me një model të ri që, sipas ekspertëve, po afrohet me performancën e modeleve më të avancuara të OpenAI dhe Anthropic, por me një kosto shumë më të ulët.
Bëhet fjalë për GLM-5.2, modeli më i ri i zhvilluar nga startup-i kinez Z.ai (Zhipu AI), i cili ka ngjallur interes të madh në Silicon Valley falë aftësive të tij në programim dhe përdorimin e agjentëve të inteligjencës artificiale.
Sipas raportimit të Reuters, GLM-5.2 është ngjitur shpejt në krye të platformave të përdorura nga zhvilluesit e AI-së, si OpenRouter, duke lënë pas disa modele të Anthropic dhe duke marrë vlerësime pozitive nga drejtues të kompanive të mëdha teknologjike.
Modeli është përshkruar si një alternativë që ofron performancë të krahasueshme me modelet më të avancuara amerikane, por me një kosto shumë më të ulët.
David Sacks, ish-këshilltar për inteligjencën artificiale në administratën e Donald Trump, deklaroi se GLM-5.2 është “vetëm një hap prapa modelit Opus 4.8 të Anthropic dhe praktikisht në të njëjtin nivel me GPT-5.5 të OpenAI”.
Sipas tij, zhvillime të tilla tregojnë se Shtetet e Bashkuara nuk mund të lejojnë politika që ngadalësojnë kompanitë amerikane në garën për inteligjencën artificiale.
Ekspertët besojnë se popullariteti i modelit është rritur edhe për shkak të kufizimeve rregullatore që kanë prekur disa modele amerikane, si dhe interesimit në rritje për zgjidhjet me kod të hapur, të cilat janë më fleksibile dhe shumë më të lira për t’u përdorur.
Aktualisht, GLM-5.2 renditet në vendin e pestë në klasifikimin e platformës Artificial Analysis për modelet më të avancuara gjuhësore, ndërsa në kategorinë e programimit “front-end” zë vendin e dytë. Sipas të dhënave të publikuara, ai funksionon me kosto rreth gjashtë herë më të ulët se modelet e mbyllura të OpenAI dhe Anthropic.
Megjithatë, sfidat mbeten të mëdha. Shumë kompani në SHBA dhe Evropë vazhdojnë të kenë rezerva për përdorimin e modeleve kineze për shkak të shqetësimeve mbi sigurinë e të dhënave, veçanërisht në sektorë si bankat, institucionet shtetërore dhe siguria kibernetike.
Nga ana tjetër, startup-et dhe kompanitë më të vogla po tregohen shumë më të hapura ndaj këtyre alternativave, duke u fokusuar më shumë te performanca dhe kostoja sesa te origjina e modelit.
Sipas analistëve, GLM-5.2 nuk pritet ta zëvendësojë menjëherë OpenAI apo Anthropic, por ai sinjalizon se Kina po ngushton me shpejtësi diferencën në garën globale për inteligjencën artificiale dhe po shndërrohet në një konkurrent gjithnjë e më serioz në këtë sektor.


