Plakja zakonisht lidhet me dobësimin e kujtesës dhe reagimeve, por jo të gjitha aftësitë mendore bien me kalimin e viteve. Një lloj inteligjence madje mund të vazhdojë të zhvillohet edhe në moshë të shtyrë.
Bëhet fjalë për inteligjencën e kristalizuar, e cila përfshin njohuritë, fjalorin, aftësitë dhe përvojën e grumbulluar gjatë jetës.
Ndryshe nga inteligjenca fluide, e cila lidhet me zgjidhjen e problemeve të reja dhe shpejtësinë e të menduarit, inteligjenca e kristalizuar mbështetet në atë që kemi mësuar dhe përjetuar ndër vite.
Sipas hulumtimeve, kjo formë e inteligjencës mund të vazhdojë të rritet dhe të arrijë nivele të larta edhe në të 60-at dhe 70-at.
Leximi, mësimi i gjërave të reja, aktiviteti fizik dhe ndërveprimi social mund të ndihmojnë në ruajtjen e aftësive njohëse.
Pra, me kalimin e viteve mund të humbasim pak nga shpejtësia e të menduarit, por fitojmë diçka tjetër shumë të vlefshme – njohuri dhe përvojë.


